Hoe je je leerlingen wel motiveert

Intrinsieke motivatie is natuurlijk prachtig. Als leerlingen leren vanuit nieuwsgierigheid en er plezier aan beleven kost het minder moeite, leren ze meer en beklijft het geleerde beter. Omdat we dit steeds beter zijn gaan begrijpen, is er de laatste decennia steeds meer focus op deze intrinsieke motivatie in het onderwijs. 

Misschien iets te veel. 

Het valt mij op dat juist de betrokken, gedreven en enthousiaste docenten worstelen met de motivatie van hun leerlingen. Deze docenten zetten zich enorm in, maken mooie, leuke lessen, en hebben er last van dat ondanks hun moeite hun leerlingen nog steeds weinig zin hebben om aan de slag te gaan. Hun leerlingen vinden hen een fijne docent, maar ze vinden het vak nog steeds niet heel leuk en stoppen er uit zichzelf geen energie in. Dit demotiveert docenten, want dat waar ze zoveel tijd en aandacht aan besteden, die intrinsieke motivatie, bereiken ze nauwelijks. 

Dat zette me aan het denken. Misschien is het probleem niet zozeer dat onze tieners tegenwoordig niet meer gemotiveerd zijn. Maar misschien is het probleem meer dat we zo graag zijn gaan willen dat ze dat wel zijn. Intrinsieke motivatie is een doel op zich geworden. 

Ik was ooit zelf ook zo. Toen ik begon als docent Frans dacht ik dat het mijn werk was om ervoor te zorgen dat mijn leerlingen Frans een leuk vak gingen vinden, zodat ze het makkelijker zouden leren. Nou, dat was een lastige strijd. 

In mijn werk met docenten merk ik dat het helpt als ze anders naar motivatie gaan kijken. Als ze het feit dat veel tieners leren voor school gewoon niet intrinsiek leuk vinden meer gaan accepteren als gegeven. Die acceptatie geeft hen de handelingsruimte om meer in te zetten op dat waar ze wél invloed op hebben. Het meeste van wat je als docent kunt doen is namelijk per definitie extrinsiek. 

En dat is een interessante paradox. Juist door zich minder te richten op de intrinsieke motivatie, krijgen docenten weer meer invloed op die motivatie. Meer aandacht voor dat waar je wel goed op kunt sturen, zoals gedrag, structuur en context, zorgt ervoor dat ze zelf meer plezier in hun werk krijgen. En dat plezier heeft effect op de motivatie van leerlingen. Want uiteindelijk is voor leerlingen weinig zo motiverend als gemotiveerde docenten. 

Meer over de knoppen waar je wel aan kunt draaien, en hoe je dat dan doet lees je in mijn boek ‘Niks mis met extrinsieke motivatie’.  Of boek een lezing voor een motiverende start dit schooljaar.